Geçmiş haftalarda Anadolu’muzun tarihini anlatmaya başladım. Araştırdıkça gördüm ki Anadolu’muzun tarihi pek doğru yazılmamış. Tarih doğru yazılmayınca Batılılar bunu kullanıp topraklarımızı işgal etmiş ve başkalarına vermiş. Daha doğrusu Batılılar tarihi böyle yazarak işgalin alt yapısını hazırlamışlar. Düzeltmek de bize düşüyor.
Arkeolog Prof. Dr. Ömer Özyiğit’in çalışmalarını incelediğimde bu çalışmalarında Luvilere ve Luvi kültürüne doğrudan veya dolaylı olarak değindiğini gördüm. Ondan öğrendim. Kendisi, Batı merkezli antik tarih algısını (medeniyetin sadece Yunanistan kaynaklı olduğu iddiasını) yıkarak Anadolu’nun özgün kültürlerini savunan bir ekolün temsilcilerinden biri. Ömer Özyiğit Luvileri ve Anadolu kavimlerini şöyle anlatıyor.
‘IŞIK DOĞU’DAN YÜKSELİR’ YAKLAŞIMI
● Anadolu Merkezli Tarih: Batı medeniyetinin temelinin sadece Yunanistan’da değil, onlardan çok daha önce Anadolu’da yaşayan yerli halklardır (Luviler, Hititler ve Pelasglar gibi)
● Kültürel Etkileşim: İon mimarisinin ve felsefesinin gökten zembille inmediğini, Batı Anadolu’nun binlerce yıllık yerli Luvi ve Hitit kültür katmanlarından beslenerek doğduğunu açıklar. Bunlar çok değerli bilgilerdir.
● Tunç Çağı Bağlantısı: Kazı başkanlığını yürüttüğü Foça (Phokaia) bölgesinin ve genel olarak Ege kıyılarının Arkaik Dönem öncesindeki Geç Tunç Çağı yerleşimlerini incelerken, Luvi nüfuz alanına değinir.
● Troya Savaşları: Luvilerin Troya ittifakındaki rolüne ve Batı Anadolu’daki diğer yerli topluluklarla olan organik bağlarına konferanslarında yer verir. Halkımız onu dinlemeye ne kadar önem verir?
YUNAN KÜLTÜRÜNÜ KADİM LUVİLER DOĞURDU
Kısaca, Ömer Özyiğit’in anlatımlarını dinlediğinizde veya yazılarını incelediğinizde Luviler; Yunan kültürünü doğuran, ona zemin hazırlayan ve Batı Anadolu’nun asıl sahibi olan kadim yerli Anadolu uygarlığı olarak karşımıza çıkar. Batılı arkeologlar bunu neden es geçer? Neden buna hiç değinmez? Neden bu halkların bu kadar hakkı yenir?
Prof. Dr. Ömer Özyiğit’in Foça (Phokaia) kazılarında elde ettiği bulgular da kentin kökenlerinin Grek göçlerinden çok daha önceye, yani yerli Anadolu halkları olan Luviler ve Pelasglar dönemine kadar uzandığını bilimsel olarak kanıtladı. Özyiğit, Batı merkezli tarih anlayışının aksine Foça’nın kimliğinde yerli Anadolu kültürünün baskın bir rol oynadığını savundu.
‘PHOKAİA’ İSMİNİN LUVİ DİLİNDEKİ KÖKENİ
Ömer Özyiğit’in anlatımları ve kazı raporları ışığında Luviler ve Foça arasındaki bağ şu kanıtlarla açıklanmakta. İsim Analizi yapıldığında Antik dönemde kentin adının Yunanca “Akdeniz Foku” anlamına gelen Phoke kelimesinden türediği iddia edilirdi. Oysa Luvi/Pelasg kökenine bakılsaydı?
Ömer Özyiğit ve dil bilimci Bilge Umar gibi araştırmacıların çalışmalarında, Phokaia isminin aslında Luvi/Pelasg dilinde “Su-lak-yöre” veya “Sulak yer” anlamına gelen “Pa-uwa-ka” kelimesinden evrildiği açıkladı. Foça’nın bereketli topraklarını hepimiz biliriz. Sulak yer bu açıdan foktan çok daha anlamlı bir anlatımdır.
Görüldüğü gibi Batılı arkeologların tamamen görmezden geldiği Luviler gün geçtikçe anlaşılmaya başlandı. Bu alanda emeği geçen hocaların, araştırmacıların değerini bilmek, onlara baş vurmak ve bu bilgileri tarih kitaplarımıza ekleyip çocuklarımızı doğru bilgilendirmek çok önemli.
Haftaya Ömer Özyiğit Hocamızın çalışmaları ile devam edeceğim.